Published on
15 May 2019

Gwasanaeth newydd i fynd i’r afael â’r galw cynyddol am gymorth iechyd meddwl.

Heddiw, mae Barnardo's Cymru yn lansio gwasanaeth newydd gwerth £500,000 i helpu’r nifer cynyddol o blant a phobl ifanc sydd angen cymorth iechyd meddwl.

Mae pobl ifanc wedi bod yn rhan o’r broses o ddatblygu gwasanaeth Golau, sef prosiect sy’n cael ei gyllido gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol. Bydd y gwasanaeth yn helpu 240 o blant a phobl ifanc rhwng wyth a deunaw oed ledled Ynys Môn yn y tair blynedd nesaf.

Bydd Golau yn darparu cymorth un i un i’r rhai sy’n cael trafferthion ag amrywiaeth eang o broblemau, gan gynnwys profedigaeth, hunan-niweidio, iselder, arwahanrwydd cymdeithasol, bwlio a theulu’n chwalu, a bydd yn gweithio gyda’u teuluoedd hefyd. Y nod yw ymyrryd yn gynnar fel nad yw plant yn datblygu problemau iechyd meddwl mwy difrifol.

Holodd Barnardo’s Cymru 300 o ddisgyblion ysgolion cynradd ac uwchradd am eu hiechyd emosiynol a’u lles cyn datblygu’r gwasanaeth newydd, dwyieithog. Bu’n rhaid i  dros draean o ddisgyblion uwchradd chwilio am help; traean ohonynt ar gyfer problemau hunan-barch, 19% ar gyfer iechyd meddwl, 18% ar gyfer problemau teuluol ac 13% ar gyfer bwlio.  Bwlio oedd y prif bryder ymhlith disgyblion cynradd.

Gofynnodd yr elusen i bobl ifanc yn eu harddegau o’r grŵp dylanwadu, Llais Ni, am help i sicrhau bod y gwasanaeth yn addas i blant. Y grŵp feddyliodd am yr enw, sef Golau, yn ogystal â dylunio’r ystafelloedd cyfarfod â lliwiau ysgafn, clustogau a theganau a chreu taflenni gwybodaeth. Roeddent hyd yn oed yn rhan o’r broses o gyfweld y tri aelod o staff.

Dywedodd un: “Roeddwn i’n teimlo’n hapus wrth adael y sesiwn heno, yn gwybod fy mod i wedi gwneud gwahaniaeth.”

Bydd plant a phobl ifanc yn gallu cyfeirio eu hunain neu gall gweithwyr proffesiynol eu cyfeirio. Byddant yn cael cymorth un i un am ddeuddeg wythnos i'w helpu i ddatblygu gwytnwch a’u strategaethau ymdopi. Hefyd, bydd eu rhieni’n gallu datblygu’r sgiliau angenrheidiol i gefnogi eu plant.

Dywedodd Sarah Crawley, Cyfarwyddwr Barnardo’s Cymru, fod y prosiect yn ymateb i fwlch yn y ddarpariaeth ar gyfer pobl ifanc nad ydynt yn gymwys ar gyfer gwasanaethau iechyd meddwl statudol, ond sy’n cael trafferth ymdopi, ac sy’n aml yn dioddef o iselder a gorbryder.

Dywedodd: “Mae nifer y plant sydd angen cymorth iechyd meddwl wedi cynyddu’n sylweddol, a dydy llawer ddim yn cael yr help maen nhw ei angen.

“Mae Barnardo's Cymru wedi sylwi ar y bwlch yma yn y ddarpariaeth ar gyfer pobl ifanc, ac rydyn ni wedi gwneud lles emosiynol a meddyliol yn un o’n blaenoriaethau. Bydd y cyllid yma’n caniatáu i ni ddarparu cymorth un i un i’r rhai sydd fwyaf mewn perygl o ddatblygu problemau iechyd meddwl llawer mwy difrifol, gan sicrhau gwell canlyniadau ar gyfer y dyfodol.”

Mae gweithwyr proffesiynol wedi cadarnhau bod angen dybryd am wasanaeth o’r fath oherwydd y galw cynyddol ym mhob ysgol. Maen nhw hefyd wedi dweud bod diffyg ymyrraeth, cynnydd yn nifer yr achosion o hunan-niweidio, diffyg cymorth i blant ag ymddygiad heriol a dim llawer o help ar gyfer y rhai sydd wedi dioddef trawma, cam-fanteisio’n rhywiol ar blant a masnachu mewn plant.

Dywedodd Lyn Owen-Hughes, Rheolwr Gwasanaethau Plant Barnardo’s Cymru:

“Mae’n bwysig ein bod ni fel gwasanaeth yn gwrando ar bobl ifanc, oherwydd dyma fydd yn arwain at lwyddiant y gwasanaeth a chanlyniadau cadarnhaol i bawb.”